محمد مهدى فقيه بحر العلوم

136

مزارات فرزندان بلا فصل ائمه ( ع ) در عراق ( فارسى )

در منابع انساب در وجه استعمال اين لقب براى ابراهيم اكبر يا اصغر ، اضطراب وجود دارد . علماى انساب ، ابراهيم اكبر را در زمره آن دسته از فرزندان امام كاظم ( ع ) كه در باقى ماندن نسلى از آنها شك و ترديد وجود دارد ، برشمرده‌اند . « 1 » اما ابراهيم اصغر را داراى نسل و اعقابى دانسته اند كه از دو فرزندش ، موسى ابوسبحه و جعفر ، به جا مانده است . صاحب الشجرة المباركه ، دراين باره مىنويسد : « 2 » و من الناس من يلحق اولاد ابراهيم الاصغر بابراهيم الاكبر وذلك خطأ عظيم لأنه يوجب الطعن في نسب اولئك السادات الاكابر وأيضاً فإلحاق اولئك السادات بابراهيم الاكبر يوجب قطعهم عن ابراهيم الاصغر وحينئذ يصير نسب ابراهيم الاصغر مطعوناً وهو باطل بالاجماع . اما ابن طقطقى ، ميان دو ابراهيم اكبر و اصغر ، تفكيك قائل نشده است و براى امام هفتم ( ع ) ، تنها از يك فرزندى به نام ابراهيم ، ياد كرده است كه ملقب به مرتضى بود و در روزگار مأمون ، در يمن خروج كرد و از فرزندان خود ، به نام‌هاى جعفر ، موسى ابوسبحه و اسماعيل ، داراى نسل بود . همچنين او پس از اشاره به قول مشهور و مورد اجماع مورخان كه ابراهيم مرتضى از سوى ابوالسرايا در يمن خروج كرد ، نوشته است كه به قول ديگرى ، او براى دعوت مردم به برادرش امام رضا ( ع ) خروج كرد و مأمون نيز لشكرى براى مقابله با وى فرستاد و او را شكست داد و به بغداد آورد . سپس امام رضا ( ع ) از وى نزد خليفه شفاعت كرد و مأمون ، او را رها كرد . ابن طقطقى ادامه داده است كه ابراهيم

--> ( 1 ) . الشجرة المباركة ، ص 77 و 98 ؛ عمدة الطالب ، ص 240 . ( 2 ) . الشجرة المباركة ، ص 99 .